THƠ GỬI TỔNG THỐNG OBAMA

Trần Nhương

Ông đi ăn bún chả Tươi cười với nhân dân
Tổng thống mà hể hả
Ai cũng muốn lại gần.
.
Quán bình dân nho nhỏ
Cái bàn cũng xinh xinh
Ông ngồi có vẻ chật
Mà ung dung thật mình.
.
Tôi tự hào hết mực
Món ăn của người nghèo
Được Tổng thống thưởng thức
Làm hai xuất bay vèo
.

TOÀN VĂN BÀI PHÁT BIỂU CỦA TỔNG THỐNG MỸ BARRACK OBAMA

Barrack Obama

Xin cảm ơn Chính phủ và nhân dân Việt Nam đã dành cho chúng tôi sự chào đón nồng nhiệt trong chuyến thăm này. Xin cảm ơn các bạn có mặt ở đây ngày hôm nay, những người Việt Nam đến từ khắp đất nước, trong đó có những người trẻ đại diện cho sự năng động, tài năng của người dân Việt Nam.

Trong chuyến thăm này, sự thân thiện của các bạn đã chạm tới trái tim của chúng tôi. Nhiều người vẫy tay chào tôi bên đường, làm tôi cảm thấy được tình cảm dân tộc.

Hôm qua tôi đến thăm phố cổ Hà Nội và được ăn bún chả rất ngon, uống bia Hà Nội. Đường phố thật đông đúc, tôi chưa bao giờ thấy nhiều xe máy như vậy. Tôi chưa thử qua đường, nhưng sau này có dịp trở lại Việt Nam, các bạn sẽ chỉ cho tôi cách qua đường như thế nào.

Tôi không phải Tổng thống Mỹ đầu tiên đến Việt Nam trong những năm gần đây, nhưng tôi cũng là người như các bạn, đã trưởng thành sau cuộc chiến tranh Việt Nam.

Khi lực lượng quân sự Mỹ rời Việt Nam lúc đó tôi 13 tuổi. Lần đầu tiên tôi tiếp xúc với người Việt Nam là ở Hawaii, nơi tôi lớn lên. Tôi đã gặp một số người Mỹ gốc Việt ở đó, nhiều người còn trẻ hơn tôi. Nhiều người trẻ Việt Nam cũng như hai con gái tôi, khi sinh ra chỉ biết đến tình hòa bình và hữu nghị Việt Nam - Hoa Kỳ. Khi đến đây tôi ý thức về quá khứ nhưng chúng ta nên hướng về tương lai, sự thịnh vượng, an ninh và sự ổn định để chúng ta có thể thúc đẩy lẫn nhau.

THÁNG NĂM

Trần Nhương

Tháng Năm buồn không thể buồn hơn

Anh héo rũ trong bộn bề ý nghĩ

Muốn vô cảm cho lòng mình hoan hỉ

Mà không sao làm được điều này
.

Biển rất xa đâu phải gần đây

Sao sóng đổ vào anh giông tố

Vị mặn đắng cả trong hơi thở

Đêm chập chờn xác cá suốt cơn mơ
.

Một em gái bị hiếp dâm và giết

Trước sân nhà vết máu đỏ nhân gian

Khi cái ác lên ngôi khủng khiếp

Nạn côn đồ cùng tham nhũng tràn lan
.

Lời nói thật không còn tin là thật

Giả dối thành lối sống hàng ngày

Lòng tin ấy bỗng dưng vơi mất

Tà đạo làm mê muội cơn say

NGHỊCH LÍ TẬP CẬN BÌNH

Nguyễn Quang Dy

The Paradox of Xi Jinping: Dr Jerkyll & Mr Hide?

Sau hơn ba năm cầm quyền, Tập Cận Bình đã thâu tóm và tập trung quyền lực tuyệt đối như một nhà độc tài (hay bạo chúa) không kém gì Mao (hay Caesar). Tập vừa là chủ tịch nước và tổng bí thư, vừa là chủ tịch quân ủy trung ương và tổng tư lệnh. Nhiều người ngỡ ngàng và thất vọng, vì Tập “ngày càng giống Mao chứ không giống Đặng Tiểu Bình”.

Thực ra Tập không giống Mao mà cũng chẳng giống Đặng. Trong khi Mao độc đoán, vô tổ chức và ham chơi, thì Tập rất kỷ luật và chuyên nghiệp. Trong khi Đặng thực dụng, chủ trương lãnh đạo tập thể và phân quyền, thì Tập lại giáo điều, chủ trương lãnh đạo cá nhân và chuyên quyền. Có người tưởng Tập sẽ giống Gorbachev (muốn thay đổi nguyên trạng) nhưng Tập làm ngược lại Gorbachev (muốn duy trì nguyên trạng). Có người ví Tập như bạo chúa Caesar hay hoàng đế Chu Lệ thời nhà Minh (với bộ máy thanh trừng “Đông Xưởng” đáng sợ). Tổng thống Nixon đã thừa nhận trước khi qua đời (1994), “Chúng ta có thể đã tạo ra con quái vật Frankenstein”. Phải chăng Tập Cận Bình là hiện thân của Frankenstein?

Vậy Tập Cận Bình thực sự là ai? Đó là câu hỏi của Andrew Nathan trong bài điểm sách (“Who Is Xi?”, Andrew Nathan, New York Review of Books, May 12, 2016 Issue). Dường như Tập Cận Bình đã trở thành một nhân vật bí hiểm đa nhân cách (như “Dr Jerkyll & Mr Hide”). Tác phẩm kinh điển này của Robert Louis Stevenson (1886) đã trở thành một hình tượng văn học hữu ích. Một bác sỹ khả kính (Dr Jerkyll) có thể biến thành một kẻ quỷ quái và độc ác (Mr Hide) nếu uống phải một liều thuốc cực đoan (như Maoism).

CUỘC ĐỜI KỲ LẠ CỦA NHÀ VĂN NGA MIKHAIL BULGAKOV

Tô Hoàng

Nhà văn Mikhail Bulgakov

Ngày 15 tháng 5 năm 2016 vừa qua, kỷ niệm lần thứ 125 ngày sinh của nhà văn Nga nổi tiếng Mikhail Bulgakov. Cùng với B. Pasternak và muộn hơn là A. Solzhnitsyn, ông đã cất tiếng nói lên án chế độ chuyên quyền, những điều trái logic cùng nhiều tệ nạn khác của đất nước mình dưới thời Xô Viết.

Người đọc Việt nam đã may mắn làm quen với hầu hết gia tài văn xuôi của M.Bulgakov như “ Thợ cả và Margarit”, “ Trái tim Chó”, “ Những quả trứng định mệnh”, “ Tuyển tập văn xuôi của M. Bulgakov”qua phần chuyển ngữ kỹ càng, công phu của dịch giả Đoàn Tử Huyến…

NHỮNG TẬP BẢN THẢO
KHÔNG BỊ ĐỐT

Bungakov tự gọi mình là “ Con sói bị săn đuổi” trong văn học ( theo sự tính toán của ông có tới 301 bài phê bình, đả kích sáng tác của ông; trong số đó chỉ có 3 bài đọc tạm được ). Không giống nhiều nhà văn khác, chính ông cũng là người lên án mình không xót thương. Từ những trang ghi chép của nhà văn, chúng ta đọc được những dòng như thế này: “ Bỏ sọt rác ráo trọi..”, “ Mình đang làm những điều vô bổ”, ” Một nỗi buồn âm ỉ trong tôi”, “ Xé, đốt hết cho khuất mắt thiên hạ. Nhưng không bao giờ được xé, đốt với chính mình!”. Luôn luôn nghiêm khắc phán xét bản thân và những gì viết ra từ đỉnh cao của lương tâm, của đòi hỏi sức sống lâu bền cho tác phẩm, không phải tình cờ M.Bulgakov tự coi mình là “ Nhà văn kỳ bí”. Chuyện kể rằng vào năm 1926, trong một lần khám xét, người ta đã tìm thấy trong căn phòng của M.Bulgakov những trang nhật ký và truyện vừa “ Trái tim chó” viết chung trong một cuốn tập. Những tranh nhật kỳ thì biến mất vĩnh viễn. Còn “ Trái tim chó “ hai năm sau được hoàn trả cho chủ nhân. Có ức thuyết cho rằng văn hào Macxim Gorki đã trợ giúp vào việc này.

THƯƠNG EM

"NHÀ CĂM HỌC" VÀ CHUYỆN CON CÁ BỊ VẶT CHỤI LÔNG

Máu biển, tranh Trần Nhương

Châu Phú

 “Con cá bị vặt trụi lông, bị khóa chặt vây, bị rút hết xương, vật vờ trôi trên chăn bông đệm mút, thở bằng máy điều hòa…”

Ông bạn cùng phòng ký túc thời quần loe, tóc dài ấy, cơm chiều xong biến đi một lúc, khi về ào ập mặt đầy trịnh trọng mà rằng: sau 3 tháng tập trung lực lượng, làm việc nghiêm túc, khẩn trương, nay đã tìm ra nguyên nhân vụ mất trộm 1 kí-lô mì chính gây xôn xao tại nhà ăn trường N. nhé.

Cả phòng há hốc mồm, bỏ cả sách vở bút mực, vặn to đèn dầu lên mà hóng hớt. Hắn thủng thẳng, có 3 nguyên nhân. Một, trộm từ bên ngoài đột nhập vào khoắng gọn. Hai, trộm từ chính nhà ăn của trường luồn từ trong tuồn ra. Ba, có sự kết hợp của trộm ngoài lẫn trong nhưng không tìm thấy dấu vết…

Tác giả câu chuyện vốn là tay khôi hài có cỡ, học giỏi, ra trường làm nghiên cứu rồi lên đến chức “trưởng” ở một viện khoa học xã hội, ngành Căm-pu-chia học. Gặp nhau anh em cứ là “Chào viện sỹ, chào “nhà căm học”. Có 3 nguyên nhân rằng, thì, là…”

***

Hôm kia, đang tủm tỉm cười một mình khi vào mạng đọc tin về thủy triều đỏ thì “nhà căm học” của tôi nhảy vào, điệu bộ chả khác tẹo nào so với mấy chục năm về trước.

Rằng có hiện tượng một dải nước biển đỏ kéo dài chừng hơn cây số gần bờ ở xã Nhân Trạch, huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình vừa được loan đi hôm trước thì ngay hôm sau, các nhà khoa học tâm huyết của nước nhà đã nhanh chóng vào cuộc và sớm đưa ra... 3 kết quả khác nhau nhé.

Một. Tối 4/5, các nhà khoa học lấy mẫu nước tại chỗ và đã có cuộc họp kéo dài tại tỉnh Hà Tĩnh. GS khoa học Dương Đức Tiến, nguyên giảng viên ĐH Quốc gia Hà Nội cho biết, các nhà khoa học trong nước và quốc tế đưa nhận định chung khẳng định đây là hiện tượng thủy triều đỏ!