NHÀ VĂN CÓ "HÈN"?

Phạm Thanh Khương

Thứ năm ngày 25 tháng 2 năm 2021 8:45 AM

Những lúc trà dư tửu hậu, mấy ông bạn thời đánh nhau trên biên giới phía Bắc thường bảo tôi. "Nhà văn các ông hèn. Thời buổi nhiễu nhương mà chả có lấy tác phẩm cho ra tác phẩm. Tuyền một giọng minh họa. Giai đoạn này mà không có được tác phẩm như Đàn hương hình, Báu vật của đời, Nửa đàn ông là đàn bà chứ đừng nói Trăm năm cô đơn thì chả bao giờ có được. Lúc đó đừng mơ".

Phải nghe thế "máu cũng dồn lên mắt", muốn "nhất là bét" cũng chơi. Nghĩ là thế, bực bội bức xúc là thế nhưng khi bình tâm nghĩ lại. Đám bạn "sống chết" nói cũng có cái đúng. Về đêm cứ nghĩ mãi. Không lẽ mình cũng hèn thật. Mà đã là người cầm bút, lại không nói được thân phận con người trong xã hội hiện tại thì hèn thật.

Nghĩ kỹ lại cũng có nguyên nhân của nó.

Thứ nhất là nền tảng văn hóa, truyền thống.

Một thời gian dài và rất dài một thế hệ các nhà văn hiện nay được học và viết theo văn mẫu. Không viết đúng những ý, những điều có trong sách có mà … đúp, trượt vỏ chuối. Cái ăn đút miệng chưa đủ thì lấy đâu ra mà nuôi cho ăn học mãi. Cộng vào đó là truyền thống tư duy, những cái gì đã có, đã đạt được đều là đỉnh cao. Thói quen đi theo sự dẫn dắt, định sẵn, “chỉ một con đường” mà không dám phá rào, đi ngang về tắt. Nếu có trót động chạm đến vấn đề “nhạy cảm”, tuýt còi, là không chỉ bạn bè, gia đình mà cả xã hội xúm vào tẩy chay, ném đá, xua đuổi quá hủi.

THƠ TRẦN NHƯƠNG QUA GIỌNG ĐỌC NGUYỄN NGUYÊN BẢY

 

NGUYỄN THỊ HOÀNG " ĐỊNH MỆNH CÒN GÕ CỬA "

Nguyễn Trường Trung Huy

"Trong các nhà văn nổi tiếng của miền Nam trước 75, Nguyễn Thị Hoàng mang trên thân định mệnh một cuốn tiểu thuyết. Chưa một nhà văn Việt nào được các thế hệ thanh niên say mê và tác phẩm đầu tay đem đến tiếng tăm lẫn sóng gió nhiều như Nguyễn Thị Hoàng. Vòng Tay Học Trò, thập niên 60, đã biểu trưng tâm tình nổi loạn của cả một thế hệ trẻ trong một thời đại bắt đầu làm quen với văn chương ‘‘hiện sinh’’, trong tình yêu và trước xã hội, với khao khát một cách sống độc lập." http://amvc.free.fr/Damvc/MaiNinh/LinhTinh/MaiNinhphongvannguyenthihoang.htm 3 quyển còn thiếu/ total 36 quyển: 1. Cho những mùa xuân phai (tập truyện, Văn Uyển, 1968) 2. Một ngày rồi thôi (truyện dài, Hoàng Đông Phương, 1969) 3. Bóng tối cuối cùng (truyện dài, Giao Điểm, 1971) Nguyễn Thị Hoàng - Đất Hứa (tuyển truyện của NXB Hoàng Đông Phương năm 1969) (sưu tầm truyện đăng rải rác trong các tạp chí văn chương trước 1975 trước khi đưa vào tập sách) https://huyvespa.blogspot.com/2017/06/nguyen-thi-hoang-at-hua-tuyen-truyen.html Nguyễn-thị-Hoàng- sưu tập truyện trên tạp chí VẤN ĐỀ http://huyvespa.blogspot.com/2015/03/nguyen-thi-hoang-truyen-tren-van-e.html Nguyễn-thị-Hoàng "Chút tình xin...đừng lãng quên" (sưu tập truyện từ tạp chí VĂN) Phần 1 https://huyvespa.blogspot.com/2014/04/nguyen-thi-hoang-chut-tinh-xinung-lang.html Phần 2 https://huyvespa.blogspot.com/2016/10/nguyen-thi-hoang-inh-menh-con-go-cua.html Full List sách của NTH: 1. Sầu riêng (thơ, 1960) (?!?) 2. Kiếp đam mê (thơ, 1961) (?!?) 3. Vòng tay học trò (truyện dài, Kim Anh,1966) 4. Tuổi Sàigòn (truyện dài, Kim Anh, 1967) 5. Ngày qua bóng tối (truyện dài, Văn, 1967) 6. Trên thiên đường ký ức (tập truyện, Hoàng Đông Phương, 1967) 7. Vào nơi gió cát (truyện dài, Hoàng Đông Phương,1967) 8. 

Táo tổ trưởng: - Dặn này, dưới hạ giới quen nghe nói dối, lên Thiên đình nhớ nói thật nghe.

Táo bà: - Ôi dào mình vớ vẩn, Thiên đình họ nói dối như ranh ấy chứ...

 

 

CHUYỆN THU HỒI SÁCH CỦA NGUYỄN TRẦN BẠT

Tạ Duy Anh

Nguyễn Trần Bạt bắt đầu được bạn đọc biết đến một cách mạnh mẽ, đồng thời cũng lọt vào tầm ngắm của các “cơ quan chức năng” sau khi cuốn Cải cách và sự phát triển được xuất bản.

Nhưng mọi chuyện lại xảy ra với cuốn Suy tưởng, ra đời trước đó vài tháng.

Khi có ý kiến từ cấp trên là Suy tưởng “có vấn đề”, ông Nguyễn Phan Hách liên tục chạy qua chạy lại giữa phòng Nguyễn Khắc Trường và tôi, hỏi xem có chỗ nào nhạy cảm bị chúng tôi để lọt, bảo chúng tôi chuẩn bị giải trình, hoặc cùng ngồi bàn cách đối phó nếu có chuyện gì xấu. Rồi lần nào, sau khi tỏ ra nghiêm trọng hóa vấn đề, ông Hách cũng gật gù: “Thằng cha Bạt này chui ở đâu ra mà giỏi thế, giỏi thật các ông ạ, phải công nhận”. Nguyễn Khắc Trường ngồi nghe, tay vuốt đùi, cười hề hề. Chị Lê Minh Khuê, với tư cách trưởng phòng biên tập, có quan điểm rõ ràng: “Viết hay, viết có trách nhiệm, yêu nước như lão Bạt đâu có nhiều”.

Để làm giảm nhẹ tính chất nghiêm trọng của cuốn sách, Nhà xuất bản mời một số cơ quan chức năng tham gia cuộc toạ đàm nhỏ về Suy tưởng ở khách sạn Horision. Tại đây, mọi người, cả “phe ta” lẫn “phe địch” đều nhất loạt khen Suy tưởng hết lời. Từ những nhà phê bình cực đoan, đến những cán bộ “đỏ roẹt” được cử xuống làm chân gỗ phối hợp với đại diện Ban Tư tưởng Văn hóa để “đánh” Suy tưởng, đều bày tỏ sự ngưỡng mộ với tác phẩm và tác giả của nó. Cứ như là mọi người quên mất nhiệm vụ chính trước khi đến cuộc họp này! Bản thân một chuyên viên của Ban tư tưởng văn hoá, trong giây phút bốc đồng ngẫu hứng còn cao giọng khẳng định: “Nguyễn Trần Bạt ngang bằng với một viện nghiên cứu chiến lược về đất nước”. Có lẽ vì quá nhiều người ủng hộ, cuối cùng đại diện của Ban Tư tưởng Văn hóa (lúc ấy chưa sáp nhập để thành Ban Tuyên giáo) cũng đành về hùa theo khen Suy tưởng hết lời.

TRẦN THIẾU BẢO - NGƯỜI THỨ BA TRONG PHIÊN TÒA NHÂN VĂN GIAI PHẨM

 

Thái Kế Toại

Trần Thiếu Bảo sinh năm 1920 tại thị xã Thái Bình, nguyên quán ở làng Cổ Khúc (tức làng Khuốc, gốc chèo cổ), huyện Tiên Hưng, Thái Bình. Gia đình ông giàu có, làm nghề buôn bán. Lý lịch thì ghi gia đình địa chủ. Bản thân ông là tư sản. Văn hóa năm thứ tư trung học. Trước cách mạng đi học tham gia Hướng đạo, Hội Ánh sáng, Trí tri, Hội truyền bá quốc ngữ. Thôi học ông về tổ chức hiệu sách ở Thái Bình, liên hệ với các nhà xuất bản Hàn Thuyên, Đời Nay, Tân Dân… các báo Đông Pháp, Tiểu thuyết Thứ Bảy, với các văn nghệ sĩ như Bàng Bá Lân, Trương Tửu, Khái Hưng… Gia đình ông cũng có quan hệ với quan lại, công sứ Allemand và chánh mật thám Thái Bình.

Cách mạng thành công ông lên Hà Nội mở Nhà xuất bản Minh Đức.

Kháng chiến toàn quốc nổ ra, Trần Thiếu Bảo lại về Thái Bình lúc đó là vùng tự do, vẫn quan hệ với văn nghệ sĩ để xuất bản sách. Ông được bầu vào Ban chấp hành Hội Văn hóa cứu quốc Liên khu Ba.

Năm 1950, Pháp đánh chiếm Thái Bình, Trần Thiếu Bảo tản cư vào Thanh Hóa, Sau mạng, nhà xuất bản vào Thanh Hóa lấy tên là Xây Dựng có Nguyễn Hữu Đang giúp sức xuất bản sách phục vụ kháng chiến. Được ông Đặng Thai Mai - Chủ tịch Ủy ban Kháng chiến Hành chính Thanh Hóa giúp đỡ.

CÓ NÊN LỚN TIẾNG DẠY DỖ THIÊN HẠ KHI CHÍNH TÁC GIẢ ĐẠO VĂN VÀ VIẾT THƠ ĐƯỜNG BẤT THÀNH CÚ

 

Đặng Văn Sinh

Tôi chưa hân hạnh được kết bạn với Khúc Hà Linh trên trên FB, nhưng có một face booker vừa gửi đến bài viết của ông về cách nhận diện thơ Đường và cách làm một bài thơ Đường. Status không dài nhưng giọng điệu cực kỳ cao ngạo, phản ánh tâm thức của một học giả “thượng thông thiên văn, hạ tường địa lý”, sặc mùi dạy đời, coi nhân quần chỉ là đám học trò thiểu năng trí tuệ, bảo sao nghe vậy.

Đọc xong, tôi bật cười. Bởi lẽ, tất cả những thứ Khúc Hà Linh viết về thơ Đường đều chỉ là sự xào xáo từ những cuốn sách đã xuất bản hoặc nguồn từ liệu có sẵn trên mạng internet. Hơn nữa, lý thuyết về thơ Đường từ khi nó xuất hiện đến nay, trải qua 1400 năm vẫn thế, nhai đi nhai lại chỉ khiến người ta bực mình theo kiểu cụ cố Hồng “biết rồi, khổ lắm, nói mãi”.